Hoe als organisatie te groeien in het digitale tijdperk

Recentelijk meerde bij de Rotterdam World Gateway containerschip de MOL Triumph aan.

De MOL Triumph is het grootste containerschip ter wereld en deed voor de eerste keer Rotterdam aan. Het schip kan tot maximaal 20.000 TUE vervoeren, waarbij TUE een standaardcontainermaat is. Daar waar vroeger schepen met een dergelijke omvang al gauw 100 bemanningsleden aan boord hadden, wordt deze kolossale boot bemand door 20 mensen. Slechts 20 man!


Vroeger waren er tijdsblokken waarbinnen de bemanning 24 uur per dag bezig was. Nu is alles overgenomen door computers en kunnen de bemanningsleden bijna kantooruren aanhouden. De bemanning is het drukst wanneer er een haven aangedaan wordt.

 

Dan de Rotterdam World Gateway. Dat is de eerste volautomatische containerterminal ter wereld. Het lossen, opslaan, op andere boten, treinen of vrachtwagens plaatsen van containers gebeurt helemaal automatisch. Er zijn twee handmatige handelingen: het los/vast maken van de containers en het pakken van de transport-bon als de chauffeur de terminal uitrijdt. Waar vroeger vele havenarbeiders nodig waren is dit bijna helemaal overgenomen door computers.  Elke kraan en elke automatische transporter heeft een eigen computer die elk vanuit een centraal systeem worden aangestuurd. Laaggekwalificeerd werk met veel mensen is vervangen door hoog gekwalificeerde systemen met weinig mensen. Een totale omslag. Ronald Lugthart, directeur van RWG:’'Wij zijn een ICT-bedrijf dat ook containers afhandelt.”

Dit is een voorbeeld waarbij de technologische ontwikkelingen een hele bedrijfstak op zijn kop zetten. Nu is dat natuurlijk niet nieuw. Neem de muziekindustrie: Tijden lang hebben we langspeelplaten gehad, die na verloop van tijd ook op een bandje konden worden opgenomen. Dat was op zich al een ware revolutie. Later werden deze analoge geluidsdragers vervangen door een digitale, de CD. Dit leidde ertoe dat haast iedereen zijn  LP’s en pick-ups  wegdeed. Echter de technologie is weer stappen verder gegaan. Muziek beluisteren we nu met onze Smartphone en dan ook vaak via platforms zoals Spotify. Bij het TV kijken heeft zich een zelfde ontwikkeling voorgedaan. Netflix en vergelijkbare platforms rukken op.

Technologische ontwikkelingen zijn uiteraard niet nieuw. Wat wel nieuw is, is de snelheid waarmee dit gebeurt. Er is bijna geen bedrijfstak waar de techniek geen invloed op uitoefent. Kleine bloemlezing van een paar dagen koppen snellen in kranten: automatische auto’s, vrachtauto’s, met app taxi regelen, drones die pakketjes bezorgen, zelfroosteren van  werktijden, automatisch inplannen van het repareren van de beschadigde ruit, verticale landbouw, groei van internetwinkels. Allemaal mooie ontwikkelingen die wel gevolgen hebben voor hele bedrijfstakken. De verwachting is dat 45% van de huidige beroepen over 20 jaar niet eens meer bestaat.

Dat de ontwikkelingen ineens zo snel gaan heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen uiteraard het feit dat we bijna alles nu digitaal vastleggen. Niet meer op papier maar in nulletjes en eentjes. En wel op zo’n manier dat we deze gegevens van verschillende kanten kunnen benaderen. Dat doen we dan ook. Vooral met onze smart-phones en vergelijkbare toepassingen benaderen we onze prive-gegevens, zakelijke gegevens en toepassingen. Daarbij komt dat er steeds meer apparaten gegevens gaan verspreiden (Internet of Things). Autos, koelkasten, objecten in productieprocessen enz. Al deze gegevens worden dan verwerkt via zelflerende software. Daardoor kunnen automatisch conclusies getrokken worden en acties (digitaal) worden uitgezet. Juist deze zaken samen zorgen voor een ware digitale waterval.

Deze steeds sneller gaande ontwikkelingen kunnen uiteraard mooi zijn maar het heeft ook zijn keerzijde. Om te beginnen ontstaat er een maatschappelijk probleem. Er gaat een tweedeling ontstaan in het werk. Of hoog specialistisch (ICT-er bij de RWG) of werk waar geen kwalificaties voor nodig zijn (het los maken van de containers). De hele middenlaag wordt vervangen door technologie. Voorbeelden te over: daling van aantal secretaressen, bankmedewerkers, midden-managers.

 

Het is ook een IT-probleem. Daar waar vroeger erg dure systemen met dure software nodig waren wordt dit vervangen door allerlei platformen die die systemen op een goede, goedkope en veilige en beveiligde manier kunnen vervangen. Voor elk bedrijfsaspect zijn dergelijke toepassingen leverbaar. Google, Amazon, Microsoft en Oracle rukken op!

Bovendien is het een organisatieprobleem. Hoe als bedrijf of als organisatie te overleven? Hoe mee te gaan met de verdere digitalisering. Intern, maar ook extern naar de klanten? Hoe een plaats te verwerven in de digitale waardeketen? Hoe je steeds aan te passen aan de veranderende klantbehoefte? Hoe je processen digitaal-up-to-date te houden? Hoe onderscheidend te blijven? Hoe boven aan te staan bij Google als iemand iets zoekt? Allemaal organisatieproblemen die niet meer sec door het management kunnen worden opgelost, uitgezet en uitgevoerd. Daar is de hele organisatie voor nodig. Een organisatie met managers en medewerkers die op een snel veranderende omgeving ingesteld moet zijn.

Vroeger bepaalde de directie wat het beleid was, hoe er gewerkt werd, wat gedacht werd wat de klant wilde. Deze tijd ligt in de meeste takken van sport ver achter ons. En daarmee wordt het een leiderschapsprobleem: het nemen van radicale besluiten, kiezen van de richting en het zodanig inrichten van de organisatie dat deze mee kan in de nieuwe wereld.

Universitaire publicaties (o.a. Harvard, MIT en Stanford) en onderzoek bij groeiende bedrijven in sterk competitieve omgevingen laten zien dat de vroegere centrale leiding vervangen is door een back-bone die ervoor zorgt dat de onderneming op koers blijft, zorgt voor tevreden klanten en groeit. 

Deze backbone om te groeien bestaat uit drie principes, een absolute voorwaarde en 6 elementen.

(De backbone wordt hier verder toegelicht.)

De drie principes die gelden voor de organisatie, managers en medewerkers zijn:

  1. Het doel van de organisatie is het rendabel, zoeken, vinden en behouden van klanten.
  2. Gaan voor goud: de absolute wil om de beste te zijn.
  3. Het herhaalbaar, kopieerbaar en overdraagbaar maken van de klant- en productieprocessen. 

(Deze drie basisprincipes worden hier verder toegelicht.)

De zes elementen die duidelijk georganiseerd en aanwezig moeten zijn zijn:

  1. Een duidelijke richting met toegevoegde waarde (en daarmee klantgericht)
  2. Mensgericht
  3. Duidelijke kernwaarden
  4. Resultaatgericht
  5. Standaardisatie (met daarin een heel sterk IT-component)
  6. Feedback loops en permanente innovatie

(Deze zes elementen worden hier verder toegelicht)

Echter...... de absolute voorwaarde om te kunnen groeien is het hebben en tonen van leiderschap. Een zeer pro-actieve op- en instelling van het (top)management. Dat wil zeggen het bepalen van een duidelijke richting en inrichten van de organisaties zodat deze inderdaad leidend wordt en blijft.

(Leiderschap, de absolute voorwaarde om te groeien en te overleven wordt - voorlopig - hier verder uitgewerkt.)

 

Juist door deze back-bone te implementeren ontstaat er organisaties die kunnen overleven, groeien en excelleren.


Wil je ook ideeën aandragen voor een nieuw boek of meelezen? Kijk dan hier